Công ty nộp thuế TNDN 17% xong, rút lợi nhuận về túi có mất thêm 5% thuế TNCN?
Vì thuế TNDN và thuế TNCN đánh vào hai đối tượng khác nhau.
Ví dụ đơn giản với Vĩnh Phát
Công ty có lợi nhuận trước thuế: 100 triệu. Công ty nộp 17% thuế TNDN = 17 triệu. Còn lại 83 triệu là lợi nhuận sau thuế của công ty.
Nếu chủ doanh nghiệp sau đó rút/chia 83 triệu này cho cá nhân dưới dạng cổ tức/lợi nhuận được chia, thì có thể phát sinh thuế TNCN 5% trên khoản lợi nhuận được chia.
| Bước | Đối tượng chịu thuế | Số tiền |
|---|---|---|
| 1 | Lợi nhuận của công ty | 100 triệu |
| 2 | Thuế TNDN 17% | 17 triệu |
| 3 | Lợi nhuận sau thuế | 83 triệu |
| 4 | Chủ DN nhận lợi nhuận | 83 triệu |
| 5 | TNCN 5% trên lợi nhuận được chia | 4,15 triệu |
| 6 | Chủ DN thực nhận | 78,85 triệu |
Như vậy tổng thuế trên 100 triệu lợi nhuận là: 17 + 4,15 = 21,15 triệu, tương đương 21,15%.
Có một điểm rất quan trọng: Không nên hiểu rằng "Cứ công ty đóng 17% TNDN thì chủ doanh nghiệp bắt buộc đóng thêm 5% TNCN". Còn phải xem loại hình doanh nghiệp và hình thức chủ DN nhận tiền.
Ví dụ:
- Công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ
- Công ty TNHH hai thành viên trở lên
- Công ty cổ phần
- Chủ DN nhận lợi nhuận được chia
- Nhận lương/thù lao
- Rút tiền theo hình thức khác
→ Cách tính thuế có thể khác nhau.
Nếu Vĩnh Phát của bạn là công ty TNHH một thành viên do một cá nhân sở hữu, thì đây là trường hợp nên phân tích riêng, vì không nên mặc định áp dụng mô hình "17% TNDN + 5% TNCN" giống nhau cho mọi loại hình doanh nghiệp.
Phân tích trường hợp Vĩnh Phát: Công ty TNHH 1 thành viên do cá nhân làm chủ
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất của chủ doanh nghiệp. Rất nhiều người nghĩ "công ty đã đóng thuế 17% (hoặc 20%) rồi, tiền về túi mình là xong", nhưng thực tế cơ chế thuế phụ thuộc hoàn toàn vào loại hình doanh nghiệp.
Giả định lợi nhuận là 1 tỷ đồng.
ĐIỂM NGHẼN QUAN TRỌNG: Nếu Vĩnh Phát là Công ty TNHH 1 thành viên do cá nhân làm chủ, thì khi rút lợi nhuận sau thuế, CHỦ DN KHÔNG PHẢI ĐÓNG THUẾ TNCN 5%.
| Bước | Diễn giải | Số tiền |
|---|---|---|
| 1 | Lợi nhuận trước thuế của công ty | 1.000.000.000 đ |
| 2 | Nộp thuế TNDN (17%) | 170.000.000 đ |
| 3 | Lợi nhuận sau thuế của công ty | 830.000.000 đ |
| 4 | Chủ DN quyết định rút toàn bộ 830 triệu này về tài khoản cá nhân | 830.000.000 đ |
| 5 | Thuế TNCN 5% trên lợi nhuận được chia | 0 đ (MIỄN) |
| 6 | Chủ DN thực nhận | 830.000.000 đ |
Tổng thuế thực tế trên 1 tỷ đồng lợi nhuận chỉ là 17% (170 triệu).
Giải thích pháp lý
Thuế TNCN 5% áp dụng cho đối tượng: "Thu nhập từ đầu tư vốn" (tiền lãi, lợi nhuận được chia từ công ty cổ phần, công ty TNHH 2 thành viên trở lên).
Tuy nhiên, đối với Công ty TNHH 1 thành viên do cá nhân làm chủ:
- Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, toàn bộ vốn của công ty thuộc sở hữu của 1 cá nhân, và lợi nhuận sau thuế cũng thuộc về cá nhân đó.
- Khi chủ sở hữu rút tiền từ tài khoản công ty về tài khoản cá nhân dưới dạng "rút lợi nhuận" hoặc "rút vốn đầu tư", cơ quan thuế coi đây là hành động luân chuyển tài sản nội bộ, không phát sinh thu nhập mới nào để chịu thuế TNCN.
- Do đó, KHÔNG áp dụng mức 5% TNCN.
Nếu Vĩnh Phát là công ty khác thì sao?
Để thấy rõ sự khác nhau, dưới đây là ví dụ nếu Vĩnh Phát là Công ty Cổ phần (chủ DN nắm 100% cổ phần):
| Bước | Diễn giải | Số tiền |
|---|---|---|
| 1 | Lợi nhuận trước thuế | 1.000.000.000 đ |
| 2 | Nộp thuế TNDN (17%) | 170.000.000 đ |
| 3 | Lợi nhuận sau thuế | 830.000.000 đ |
| 4 | Công ty tuyên bố chia cổ tức cho chủ DN | 830.000.000 đ |
| 5 | Thuế TNCN 5% (Công ty khấu trừ tại nguồn) | 41.500.000 đ |
| 6 | Chủ DN thực nhận | 788.500.000 đ |
(Tổng thuế gánh trên 1 tỷ sẽ là 21,15% - đúng như ví dụ đầu tiên).
Lưu ý quan trọng cho chủ Vĩnh Phát dùng tiền
Mặc dù không phải đóng 5% TNCN khi rút lợi nhuận, nhưng chủ công ty TNHH 1 thành viên tuyệt đối KHÔNG ĐƯỢC làm hai việc sau:
- Không được coi tiền của công ty là tiền của mình để tiêu xài cá nhân trực tiếp: Mua sắm cá nhân rồi lấy hóa đơn công ty lên chi phí (nhà cửa, xe cá nhân, điện nước gia đình...). Nếu để cơ quan thuế phát hiện, họ sẽ điều chỉnh lại lợi nhuận (tăng lợi nhuận lên) và phạt thuế TNDN lên tới 20% + phạt chậm nộp.
- Nếu chủ DN muốn nhận tiền dưới dạng LƯƠNG/THÙ LAO: (Ví dụ tháng nhận 30 triệu tiền lương làm Giám đốc), thì khoản lương này sẽ bị tính thuế TNCN theo bảng lũy tiến từng phần (từ 5% đến 35%), chứ không phải là cách rút "lợi nhuận sau thuế" miễn thuế như ở trên.
Lưu ý thêm về mức thuế TNDN 17%: Mức 17% này theo Nghị định 54/2024/NĐ-CP chỉ áp dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ có doanh thu dưới 200 tỷ/năm. Nếu Vĩnh Phát có doanh thu trên 200 tỷ, mức thuế TNDN áp dụng sẽ là 20%.
Tóm lại: Với tư cách là Công ty TNHH 1 thành viên, Vĩnh Phát được hưởng đặc quyền "chỉ đóng 1 lớp thuế" (TNDN) khi rút lợi nhuận. Đừng để ai đó dọa nộp thêm 5% TNCN trong trường hợp này!
